Obszar 2. - Bliskość fizyczna. W jakiej kondycji jest Twój związek?
Dziś, w kolejnym odcinku z serii “W jakiej kondycji jest Twój związek?” skupię się na komunikacji wokół drugiego ważnego obszaru związku, jakim jest bliskość fizyczna.
Awantury o Bzdury ·
14: Obszar 2. - Bliskość fizyczna. W jakiej kondycji jest Twój związek?
W skrócie
- Zgoda na przytulenie obejmuje przytulenie. Każdy kolejny rodzaj dotyku warto sprawdzić słowami.
- Osoba, która unika dotyku, często bardzo tęskni za czułością. Zrezygnowała, bo „koszt” przytulenia zrobił się za wysoki.
- Presja nie musi być jawna: westchnienie, odwrócenie się plecami, żart o bólu głowy, liczenie dni od ostatniego zbliżenia.
- „Nie mam dziś ochoty” bywa słyszane jako „już mnie nie pociągasz”. Za reakcją na odmowę stoi historia, która pojawia się w głowie.
- Najgorszy moment na rozmowę o życiu intymnym to chwila tuż po odmowie. Umówcie się na konkretną porę, kiedy emocje opadną.
- Zamiast ogólnej obietnicy „będziemy rozmawiać lepiej” potrzebne są konkretne ustalenia, sprawdzane na przykład przez tydzień.
Cały odcinek do przeczytania
Tekst odcinka, lekko zredagowany dla wygody czytania. Śródtytuły i czasy pomagają znaleźć fragment w nagraniu.
0:00 Przytulenie czy początek negocjacji?
Siedzicie wieczorem na kanapie. Masz ochotę się przytulić, ale już w chwili, kiedy przysuwasz się bliżej, w głowie uruchamia Ci się kalkulacja: jeśli oprę głowę na jego ramieniu, czy za chwilę zacznie mnie dotykać bardziej intymnie? Jeśli wtedy powiem, że nie chcę seksu, czy się odsunie? A może się obrazi? Może bezpieczniej będzie w ogóle się nie przytulać i tego nie zaczynać.
A po drugiej stronie tej samej kanapy kalkulacja może być następująca: chciałbym ją objąć, ale ostatnio kilka razy mnie od siebie odsunęła. Nie mam ochoty znowu poczuć się jak intruz. Poczekam, aż sama pokaże, że mnie chce.
I zobacz: oboje chcą kontaktu. Oboje nic z tym nie robią.
Tak powstaje jeden z najbardziej bolesnych paradoksów związanych z bliskością fizyczną. Im bardziej komuś brakuje dotyku i bliskości, tym więcej znaczenia może nadawać każdemu gestowi. A im więcej znaczenia ma gest, tym większe ryzyko, że druga osoba odbierze go jako oczekiwanie na coś więcej. A kiedy dotyk zaczyna się kojarzyć z oczekiwaniem, na które trzeba odpowiedzieć, swoboda niestety znika.
W tym odcinku będę mówiła o komunikacji wokół czułości i seksu. Interesuje mnie szczególnie ten moment, w którym przytulenie, taka z pozoru niewinna bliskość, przestaje być przytuleniem, a staje się początkiem negocjacji. Skupimy się na rozpoznaniu tego schematu i na takiej rozmowie, dzięki której dotyk może mieć różne znaczenia, nie tylko to jedno.
Witaj, słuchasz podcastu Awantury o Bzdury, czyli o komunikacji międzyludzkiej. Nazywam się Lidia Korbus-Then i na co dzień od wielu lat uczę, jak mówić, by ludzie właściwie zrozumieli nasze intencje, i jak słuchać, by zrozumieć. A wszystko po to, aby cieszyć się udanymi relacjami osobistymi i zawodowymi.
2:23 Scena z życia: Kasia i Tomek
Na początek scena z życia moich klientów, imiona oczywiście zmienione. Kasia kładzie się wieczorem do łóżka. Tomek przysuwa się i ją obejmuje. Dla niego ten gest może oznaczać: tęskniłem, chcę poczuć, że nadal jesteśmy parą, albo: sprawdzam, czy masz ochotę na coś więcej. Wszystkie te znaczenia mogą oczywiście występować naraz.
Kasia czuje jego dłonie i błyskawicznie pojawia się w jej głowie obawa, że nie skończy się na przytulaniu. A jest zmęczona. Generalnie lubi dotyk Tomka, ale dzisiaj nie chce. Jej ciało sztywnieje, zanim zdąży cokolwiek powiedzieć, a nawet świadomie pomyśleć. Tomek wyczuwa to napięcie, bo to się czuje, prawda? Cofa dłonie i mówi spokojnie: „Już nic nie robię”.
Kasia słyszy pretensję. Tomek uważa, że się wycofał, żeby uszanować jej reakcję. Jeszcze chwila i leżą odwróceni do siebie plecami, a każde z nich ma poczucie, że zostało odrzucone.
W sytuacjach takich jak ta pary zwykle kłócą się o ostatnie wypowiedziane zdanie. Kasia mówi, że Tomek był obrażony, takiego słowa używała, a Tomek odpowiada, że przecież się odsunął. Zwróć uwagę, że rozstrzygają, kto zachował się gorzej, chociaż to, co najważniejsze, wydarzyło się wcześniej.
Ona nie była pewna, czy jeśli przyjmie jego przytulenie, nie będzie to dla niego oznaczało zgody na dalszy kontakt. A on nie wiedział, czy napięcie, które wyczuł, dotyczy seksu, jego dotyku, zmęczenia, całej relacji, a może jego samego: czy to z nim jest coś nie tak albo czy ona uważa, że z nim jest coś nie tak. Zabrakło informacji o tym, jaki właściwie jest zakres gestu, który wykonał Tomek. I zabrakło wcześniejszej rozmowy.
Przytoczyłam Ci historię, w której to mężczyzna jest inicjatorem, a kobieta się wycofuje. Oczywiście w drugą stronę działa to podobnie. Zwłaszcza w dzisiejszym świecie, gdzie pęd, stres i szaleństwo codziennego dnia powodują, że napięcie i zmęczenie są po jednej i po drugiej stronie. Mężczyzna też często nie ma ochoty na kontakt, a kobieta może poczuć się w takiej sytuacji odrzucona.
Ważne, żeby wiedzieć, że zgoda na przytulenie obejmuje przytulenie. Zgoda na pocałunek obejmuje pocałunek. Kolejny rodzaj dotyku wymaga sprawdzenia, szczególnie wtedy, kiedy para ma za sobą serię nieporozumień na ten temat, a tak się często zdarza. Można na przykład powiedzieć: „Mam ochotę dotykać Cię dalej. Jak jest u Ciebie?”. Albo: „Chcę się poprzytulać, ale dzisiaj na tym skończyć”. Krótko i konkretnie. Ważne, żeby nie trzeba było zgadywać, co będzie dalej. A najczęściej właśnie zgadujemy, domyślamy się i różnie to sobie interpretujemy.
6:24 Kiedy koszt przytulenia jest za wysoki
Osoba, która z różnych powodów unika kontaktu fizycznego, bywa często opisywana jako chłodna, oziębła. Takie stwierdzenia słyszę. A na sesjach, kiedy trochę „poskrobiemy” i przyjrzymy się, jak jest w rzeczywistości, bardzo często okazuje się, że ta osoba bardzo tęskni za czułością, za przytuleniem, za objęciem, za bliskością fizyczną. Zrezygnowała z niej jednak, ponieważ koszt przyjęcia tego drobnego, czasem niewinnego gestu zrobił się za wysoki.
Kosztem może być na przykład konieczność późniejszej odmowy. Może nim być rozczarowana mina partnera albo partnerki. Cisza, która potem następuje. Albo w drugą stronę, tak też się zdarza: rozmowa o całym naszym życiu seksualnym i w ogóle o całym związku, rozpoczęta najczęściej w chwili, kiedy ktoś bardzo chce już zasnąć, bo jest zmęczony.
Nasz umysł i nasze ciało uczą się związku między tymi zdarzeniami. Skoro objęcie regularnie uruchamia tego typu napięcie, ciało zaczyna reagować wcześniej i napięcie pojawia się już na początku. Wtedy jedna osoba odsuwa się przy pierwszym geście, mimo że sam ten gest byłby dla niej całkiem przyjemny. Obawia się tego, co będzie dalej.
A co dzieje się z drugą osobą? Zwykle widzi coraz mniej inicjatywy i zaczyna mocniej zabiegać o potwierdzenie: czy jestem pożądana, czy nadal podobam się partnerowi lub partnerce, czy między nami nadal jest tak, jak było. W związku z tym częściej dotyka, częściej pyta i raczej negatywnie interpretuje odmowę.
Warto wiedzieć, że każda kolejna próba niesie za sobą ciężar poprzednich. Po pewnym czasie pytanie „Przytulisz się?” dla jednej osoby jest prośbą o czułość i bliskość, a dla drugiej początkiem pewnego rodzaju testu, którego często nie da się zdać.
9:38 Presja nie zawsze jest jawna
Warto pamiętać, że naciskanie nie zawsze ma formę jawnego żądania. Może to być demonstracyjne odwrócenie się plecami albo samo westchnienie z dezaprobatą. Żart o tym, że partnera ciągle boli głowa. Liczenie i pokazywanie partnerowi statystyki dni czy tygodni od ostatniego zbliżenia. Albo zdanie: „Ja już nie będę próbować. Dosyć. Moja cierpliwość się skończyła”.
Im silniejsze jest poczucie presji, tym mniej w drugiej osobie swobody w odczuwaniu własnych potrzeb związanych z bliskością fizyczną. A mniejsza ochota zwiększa lęk przed kolejną próbą. Presja rośnie, unikanie też rośnie. Osoba zabiegająca o kontakt czuje się coraz bardziej samotna i odrzucona, a ta druga z kolei chwilami może czuć się osaczona.
Jeśli rozpoznajesz ten schemat, przede wszystkim nie przypisuj jednej osobie roli sprawcy całej sytuacji. Odpowiedzialność za konkretne zachowania leży po stronie każdej z osób. Jedna może odpowiadać na przykład za obrażanie się, natarczywe czasami dotykanie, ignorowanie odmowy czy przekraczanie granic. Druga może mieć na sumieniu na przykład drwinę, pogardę albo wielotygodniowe, wielomiesięczne, a czasem wieloletnie unikanie rozmowy na ten temat.
Sam schemat podtrzymuje reakcje, które wzajemnie się napędzają, a przerwanie go wymaga bardzo precyzyjnego języka w rozmowie. Takiego, dzięki któremu ustalimy zachowania, po których druga osoba będzie wiedziała, czego się spodziewać i co się rzeczywiście wydarzy. Wtedy nie jesteśmy już zaskakiwani. Nie domyślamy się i nie obawiamy, tylko po prostu wiemy.
12:42 Co słyszymy w odmowie
Warto pamiętać, że odmowa, która nam wydaje się dotyczyć tylko tego jednego momentu i tej jednej sytuacji, często jest przez partnera czy partnerkę odbierana jako ocena jego albo jej jako człowieka. I naprawdę potrafi bardzo boleć. Moja ukochana osoba mówi: „Nie mam dziś ochoty”, a ja słyszę: „Nie jesteś dla mnie atrakcyjny. Już mnie nie pociągasz”.
W głowie pojawiają się też komunikaty o tym, jaki status ma właściwie nasz związek. Może nasz związek gaśnie? Może po prostu celowo wybierasz wszystko inne zamiast mnie? Te zdania zwykle nie padają na głos, ale jest spore prawdopodobieństwo, że pojawiają się w głowie osoby, która usłyszała odmowę. Reakcje bywają bardzo różne i czasem trudne także dla osoby odmawiającej. Warto wiedzieć, że dotyczą one nie tylko samej odmowy, ale też historii, która w ułamku sekundy pojawia się w głowie.
Osoba odmawiająca również może dopisać własną historię. Widzi na przykład smutek albo rozczarowanie partnera i myśli: moje „nie” jest dla niego nie do przyjęcia. Albo: chce mnie przytulać tylko wtedy, kiedy może liczyć na coś więcej. Albo: muszę odpowiadać za jego czy jej samoocenę, a przecież to nie jest moja odpowiedzialność.
I często rozmowa zaczyna się od tej jednej sytuacji, jednego wieczoru, a za chwilę dotyczy tego, czy w ogóle nadal jesteśmy dla siebie atrakcyjni, czy się kochamy, czy jesteśmy wobec siebie lojalni, przyszłości i przeszłości związku. Słyszysz w moim tonie, że trochę przerysowuję, ale zwykle tak to wygląda: na końcu takiej rozmowy właściwie nie wiadomo, od czego się zaczęło. Wiadomo tylko jedno: obie osoby czują się przeciążone i przytłoczone, a sam temat kojarzy się jeszcze gorzej.
15:30 „Ochota” nie zawsze pojawia się od razu
W rozmowach o seksie pary często używają słowa „ochota”: ktoś ma ochotę albo nie ma ochoty. Warto wiedzieć, że u części osób pragnienie bliskości fizycznej z drugą osobą pojawia się bardzo spontanicznie, zanim jeszcze w ogóle rozpocznie się kontakt. Zależy to od wielu czynników, u kobiet na przykład między innymi od cyklu menstruacyjnego. U innych osób to napięcie buduje się dopiero w sprzyjających warunkach: podczas czułości, odpoczynku albo w odpowiedzi na dotyk. Taka osoba może na początku nie czuć wyraźnej chęci, ale po jakimś czasie łagodnego kontaktu odkryć, że jej ciało reaguje przyjemnością.
I tutaj uwaga, bo łatwo dojść do takiej konkluzji: nawet jeśli jej albo jemu teraz się nie chce, to jeśli będę nadal naciskać i próbować, ochota się pojawi. Nie. Żeby czuć się swobodnie i bezpiecznie, osoba odpowiadająca na kontakt partnera potrzebuje realnej możliwości przerwania go w dowolnej chwili. Potrzebuje też poczucia, że nie zrodzi to pretensji ze strony osoby inicjującej.
Początkowa zgoda może brzmieć na przykład tak: „Jestem ciekawa, czy pojawi się chęć na więcej, ale nie obiecuję, że to się skończy seksem”. Żeby to wyjaśnić, można ustalić między sobą prosty komunikat, na przykład: „Chętnie zacznę się przytulać i zobaczę, jak się poczuję. Sprawdźmy to oboje. Jeżeli będę chciała skończyć, powiem”. Ważne, żeby z drugiej strony padła jasna informacja: „OK, przyjmę to bez obrażania się”. I oczywiście, żeby dotrzymać słowa, czyli żeby tego obrażania się później rzeczywiście nie było. Bywa to bardzo trudne, bo w głowie może pojawić się poczucie odrzucenia. Ale wiarygodność naszych obietnic i to, czy ich dotrzymujemy, buduje późniejsze zachowania i zaufanie.
Jeśli po wstrzymaniu kontaktu ze strony partnera czy partnerki pojawia się chłód, zapamiętamy, że możliwość wycofania się, na którą się umówiliśmy, była pozorna. Że w rzeczywistości jej nie było.
Są też oczywiście sytuacje, kiedy osoba od początku wie, że nie chce żadnego kontaktu o zabarwieniu erotycznym. Namawianie jej wtedy, żeby „chociaż spróbowała”, zdecydowanie nie jest dobrym pomysłem. Na poziomie komunikacji warto jasno ustalić różnicę pomiędzy „nie wiem, sprawdzę, jestem ciekawa, jak to będzie” a zdecydowanym „nie chcę”. To chroni obie osoby przed fałszywymi nadziejami i niepotrzebną presją.
19:51 Nie każdą rozmowę da się odbyć od razu
To wszystko pięknie brzmi, kiedy analizujemy to na chłodno. Ale nie każdą sytuację da się od razu spokojnie omówić. Jeśli doświadczamy trudnych, wysokich emocji, w większości sytuacji jest to wręcz niemożliwe. Wtedy warto skupić się wyłącznie na zatrzymaniu eskalacji, żeby nie zrobić sobie nawzajem krzywdy niepotrzebnymi, przykrymi słowami, które naprawdę zostają na lata.
Często spotykam się z parami, które mówią: jeśli jest jakiś temat, drążymy go, aż go wyczerpiemy. Nie kładziemy się spać, dopóki sobie nie wyjaśnimy. Jeśli tak macie i jest to dla Was ważne, umówcie się, że możecie sobie powiedzieć: „Teraz jesteśmy zbyt poruszeni. Ochłońmy trochę i wróćmy do tego tematu”.
Rekomenduję, żeby nie robić tego tego samego dnia, bo najzwyczajniej w świecie jesteśmy zmęczeni. A kiedy organizm jest zmęczony, trudniej rozmawia się o tematach wymagających cierpliwości i zastanowienia. Kiedy powieka już ledwo się trzyma, rozmowy potrafią być bardzo emocjonalne i męczące, a rano okazuje się, że nie potrafimy sobie nawet przypomnieć, dlaczego to było dla nas aż tak emocjonujące. Tak jesteśmy stworzeni. Nasze organizmy potrzebują regeneracji, żeby skutecznie funkcjonować także emocjonalnie.
Warto umówić się na konkretny czas powrotu do tematu, nawet co do godziny czy pory dnia. Dlaczego tak precyzyjnie? Przypomnij sobie, jak ciężko Ci było, kiedy chciałeś albo chciałaś poruszyć ważny dla siebie temat, a w zamian usłyszałeś czy usłyszałaś: „Pogadamy później”. Taki komunikat często jeszcze bardziej zwiększa napięcie, bo czujesz się zignorowany czy zignorowana i czekasz na to „później”. A druga osoba często uznaje temat za zamknięty albo boi się do niego wracać, bo sytuacja nieco przycichła i nie ma sensu wywoływać wilka z lasu. I tak właśnie problemy w związku się nawarstwiają.
Koniecznie wracajcie więc do tematów tak szczególnych i ważnych w związku jak bliskość fizyczna. A jednocześnie pamiętajcie, że najgorszym momentem na analizowanie życia intymnego bywa chwila tuż po odmowie. Zwłaszcza jeśli długo tkwicie w tym schemacie i nie wyjaśniliście go sobie na spokojnie, jedna osoba jest wtedy zraniona, a druga czuje się obserwowana i oceniana. Każde zdanie łatwo zmienia się wtedy w dowód w sprawie i czasem naprawdę nie da się z tego wyjść bez dodatkowych ran.
Zamiast tego umówcie rozmowę na termin, w którym pierwsze emocje już opadną. Najlepiej o porze, w której nie podpieracie się nosami ze zmęczenia. I bez oczekiwania, że ta rozmowa zakończy się zbliżeniem fizycznym.
24:46 Jak przygotować się do rozmowy
Dobrze, jeśli każde z Was wcześniej trochę przygotuje się do tej rozmowy. Nie chodzi o wytoczenie baterii argumentów, tylko o pokazanie partnerowi czy partnerce własnej perspektywy. Ciężko jest powiedzieć komuś, jak ja to widzę, czego potrzebuję i co jest dla mnie ważne, kiedy sama tego nie wiem, prawda? Warto więc zastanowić się: czego ja właściwie chcę i co jest dla mnie istotne.
Przed rozmową można odpowiedzieć sobie na kilka pytań. Jakiego dotyku mi brakuje? Który moment zwykle uruchamia we mnie napięcie? Po czym poznaję, że mogę odmówić bez konsekwencji, na przykład bez poczucia, że się obrazisz? Co ja robię po odmowie partnera czy partnerki i jaki komunikat może wysyłać moje zachowanie?
Dobrze, jeśli odpowiedzi, które formułujemy, są poparte konkretnymi przykładami. Ogólne stwierdzenie „brakuje mi bliskości” jest bardzo szerokie i trudno określić, o co tak naprawdę chodzi. Ale już zdanie: „Potrzebuję więcej takich sytuacji, w których rano obejmujesz mnie w kuchni i niczego potem nie oczekujesz” daje partnerowi czy partnerce konkretną informację, co jest dla mnie ważne.
Podobnie „czuję presję” wymaga doprecyzowania. Presja może zaczynać się na przykład wtedy, kiedy partner zadaje kolejne pytania, albo wtedy, kiedy ma obrażoną minę. A „obrażona” to też rodzaj oceny. Jaka to jest mina? Co konkretnie widzę na tej twarzy, że wydaje mi się, że partner albo partnerka jest obrażony? Warto to doprecyzować, żeby mieć jak największą jasność, czego właściwie potrzebujemy i co jest dla nas ważne.
27:33 Konkretne ustalenia i tydzień testów
Zanim przejdziecie do projektowania „harmonogramu zbliżeń”, najpierw sprawdźcie, czy każde z Was poprawnie zrozumiało drugie. Można to sparafrazować, na przykład: „Czyli rozumiem, że kiedy zaczynam od czułego dotyku i szybko przechodzę dalej, Ty potem przy każdym przytuleniu obawiasz się, że to inicjowanie seksu? Czy dobrze to rozumiem?”. Druga osoba może wtedy potwierdzić albo skorygować. Dopiero kiedy mamy pewność, że dobrze się rozumiemy, można coś ustalić: co następnym razem zrobimy inaczej, żeby poprawić sobie komfort i mieć więcej satysfakcji ze związku.
I znowu ważne, żeby to były konkretne ustalenia. Ogólna obietnica: „dobrze, będziemy teraz lepiej o tym rozmawiać” albo „będziemy starać się robić inaczej” naprawdę niewiele zmienia. Potrzebne jest precyzyjne nazwanie zachowań, po których poznamy, że zmiany rzeczywiście następują albo że nie następują.
Para może się na przykład umówić, że przez najbliższy tydzień testuje takie rozwiązanie: osoba inicjująca kontakt jasno nazywa, co proponuje. Czułość czy kontakt erotyczny? A może ciąg dalszy po przytuleniu, ale z otwartym zakończeniem? Jeśli propozycja nie zostanie przyjęta, wycofuje się bez pretensji. Druga osoba może wybrać spośród kilku możliwości. Może powiedzieć „tak”. Może powiedzieć „nie”. Może powiedzieć: „Tak, ale chcę się tylko poprzytulać”. Albo: „Jestem ciekawa, ale niczego nie obiecuję”. I obserwujcie oboje swoje reakcje po odmowie.
Takie ustalenia oczywiście nie obowiązują na zawsze. Tydzień testów dostarcza informacji. Czy swoboda się zwiększyła? Może niektóre pytania brzmią sztucznie, a mogą, bo do tej pory komunikowaliście się inaczej albo wcale, przez domysły, gesty i mimikę? Czy dotrzymywaliście słowa, czyli czy przytulenie mogło pozostać przytuleniem? Czy osoba, która usłyszała „nie”, umiała zadbać o swoje rozczarowanie, czy może wspólnie się nim zaopiekowaliście, tak żeby nie zabrała z relacji całego ciepła?
31:03 Co stoi za niechęcią i czy planować seks
Warto porozmawiać o tym, co w ogóle stoi za niechęcią do zbliżeń. Może to zmęczenie, może stres, może problemy zdrowotne, bo i tak się często zdarza. Może inne tematy w związku, które drażnią i tkwią w nas na tyle głęboko, że chęć na zbliżenia fizyczne radykalnie spada.
Jeśli Wasz harmonogram dnia jest bardzo napięty i wieczorem padacie na twarz ze zmęczenia, warto ustalić konkretne terminy, w których umawiacie się na seks. I tu uwaga, bo planowanie zbliżeń ma dwie strony. Może odciążyć parę od ciągłego zgadywania: czy to już ten moment, czy on albo ona teraz chce, czy ja mam na to odpowiedzieć. Może też pozwolić tak zaplanować inne aktywności, żeby zadbać o energię i entuzjazm potrzebne do zbliżeń.
Ale może też stworzyć poczucie obowiązku, jeśli zaplanowany termin zostanie potraktowany jako wcześniejsza zgoda. To, że umówiliśmy się na coś tydzień temu, wcale nie oznacza, że za tydzień ta zgoda będzie aktualna. Można zaplanować w kalendarzu czas na taki kontakt, ale bez założenia, że jego wynik jest z góry określony. Decyzja nadal zapada w danym momencie.
Możliwości jest mnóstwo i nie ma jednej recepty. Kiedy analizujemy to na sesjach, okazuje się, że każda para ma trochę inaczej, niektóre nawet bardzo inaczej. Dlatego ważne, żeby forma była dostosowana do Was: do Waszego rytmu, Waszego życia i sytuacji, w której teraz jesteście. Czy macie małe dzieci, duże dzieci, nie macie dzieci, koty, psy, pracę, karierę… W tle dzieje się bardzo dużo, a Wasze życie intymne nie jest w oderwaniu od reszty.
33:58 Kiedy potrzeby są naprawdę różne
Zanim dojdziecie do wniosku, że chyba nie ma już między Wami namiętności albo że jesteście kompletnie niedopasowani, bo każde z Was ma potrzeby na innym poziomie, warto sprawdzić, czy rzeczywiście tak jest. A jedyny sposób, żeby to sprawdzić, to rzeczowa, spokojna rozmowa, pełna precyzji i przede wszystkim wzajemnej życzliwości.
Czasem w wyniku takiej rozmowy i testowania różnych rozwiązań okazuje się, że Wasze potrzeby są zupełnie różne i nie da się z tym nic zrobić. Są pary, u których rozmowy prowadzone z szacunkiem i precyzją ujawniają trwałą, bardzo dużą różnicę potrzeb. Nie każdą rozbieżność da się usunąć techniką komunikacyjną. Można natomiast uczciwie ocenić dostępne rozwiązania, ich koszt dla każdej osoby, ich plusy i minusy oraz granice, których żadna ze stron nie chce przekraczać.
Zdarza się, że jesteśmy ze sobą ładnych parę lat i okazuje się, że nasze potrzeby są na dwóch różnych biegunach. Ale to rzadkie. Częściej pary po prostu nie rozmawiają o swoich rzeczywistych potrzebach, bo się wstydzą albo nie chcą urazić partnera. Serio, czasami łatwiej jest znaleźć kochanka czy kochankę albo się rozwieść, niż powiedzieć partnerowi o swoich potrzebach.
36:19 Kiedy potrzebna jest inna pomoc
Czasem temat jest naprawdę poważny: ból podczas seksu, nagła albo długotrwała zmiana pożądania, trudności z reakcją, skutki uboczne leków, zmiany hormonalne, przewlekłe zmęczenie, stres czy obniżony z jakiegoś powodu nastrój. Takie sytuacje wymagają czasem konsultacji lekarskiej albo seksuologicznej. Rozmowa nie zastępuje fachowej diagnozy, ale pomaga ustalić, co się naprawdę dzieje i gdzie możemy razem szukać pomocy. Pomaga też zapobiec niedomówieniom, które rodzą się w głowie, i często zdejmuje z relacji dużo napięcia.
To nie są łatwe rozmowy, bo słownictwo, które przychodzi nam do głowy, jest często albo infantylne, albo wulgarne, albo ociera się o terminologię medyczną. To też warto po prostu nazwać: „Kurczę, nawet nie wiem, jak to nazwać, bo przychodzą mi do głowy same słowa, które wydają się nieodpowiednie”. To może być początek tworzenia własnego, bardzo intymnego słownika pary. A to zbliża, bo to kolejna rzecz tylko Wasza.
I bardzo ważne: jeżeli odmowa wywołuje groźby, poniżanie, wymuszanie, przemoc albo realny lęk, nie traktujcie tego jak zwykłej różnicy czy problemu komunikacyjnego. Zmiana komunikacji nie naprawi związku, w którym ktoś świadomie przekracza granice i krzywdzi drugą osobę. Priorytetem jest wtedy bezpieczeństwo osoby doświadczającej presji i kontakt ze służbami, które mogą udzielić pomocy. Jeśli jesteś w takiej sytuacji, nie zastanawiaj się nad odpowiednią komunikacją w związku, tylko sięgnij po fachową pomoc.
39:04 Jak pracuję z parami w tym temacie
Podczas sesji najczęściej proszę o opis konkretnych sytuacji. Co zostało wtedy powiedziane i przez kogo? Jaka padła odpowiedź? Jakie gesty i miny temu towarzyszyły? Co padło później? I jak każde z Was zrozumiało reakcję partnera?
Często odkrywamy wtedy, że obserwacje partnerów momentalnie stają się interpretacjami, i to najczęściej na niekorzyść drugiej osoby. „Odwróciłaś się plecami” to obserwacja. „Chciałaś mnie upokorzyć” to już interpretacja tego gestu, przypuszczenie o intencji osoby, która się odwróciła. „Powiedziałeś «dobrze» i przestałeś się odzywać” to w miarę obiektywny opis zachowania, choć zostaje jeszcze pytanie o ton. Ale „ukarałeś mnie ciszą” to już interpretacja. I żeby była jasność: oba poziomy są bardzo ważne, bo interpretacje mówią, jakie znaczenie miało dla nas dane zachowanie. Łatwiej jednak się zrozumieć, kiedy nie mieszamy tych dwóch płaszczyzn.
Dalej ćwiczymy inicjowanie, odmawianie i przyjmowanie odmowy. Sprawdzamy też, czy para ma jeszcze w swoim repertuarze gesty czułości, które nie kojarzą się z seksem. Jeżeli okazuje się, że każde niewinne przytulenie jest interpretowane jako pytanie o seks, odbudowujemy też inne znaczenia i inne rodzaje czułości, małymi, jasno nazwanymi ustaleniami.
Na konsultacje można przyjść w parze albo indywidualnie. Praca indywidualna ma sens, kiedy chcesz lepiej formułować granice, lepiej rozumieć własne reakcje i potrzeby albo mówić o nich tak, żeby ułatwić drugiej osobie zrozumienie, o co Ci chodzi. Bo czasem może ona po prostu tego nie wiedzieć. Na zachowanie drugiej osoby nie masz wpływu. Możesz natomiast sprawdzić, czego tak naprawdę potrzebujesz od partnera czy partnerki i na ile wyczerpały się już możliwości jasnego zakomunikowania tego.
Z mojego doświadczenia wynika, że pary czasem rozmawiają ze sobą bardzo emocjonalnie i boleśnie, a rzadko pojawiają się w tych rozmowach momenty typu: „Aha, czyli o to Ci chodzi. Teraz rozumiem, ja to zupełnie inaczej rozumiałem”. Jeszcze rzadziej po takich rozmowach padają konkretne ustalenia, co zrobimy na przyszłość inaczej. Najczęściej pada za to dużo trudnych słów, które zapadają w pamięć i zostają na lata. Naprawdę słyszę czasem: „Dwadzieścia lat temu powiedziałeś…”. To buduje między partnerami okropny mur.
Co gorsza, często wychodzimy z takich rozmów z poczuciem: „Wyłożyłam to jak krowie na rowie, teraz już chomik by zrozumiał”, a druga osoba nadal nie ma pojęcia, o co nam chodziło. Bo w trakcie rozmowy skupiała się na tym, żeby przeżyć, oddychać, nie ucierpieć za bardzo emocjonalnie i żeby to się już skończyło. A nie na tym, jakie potrzeby partnera stoją za tą dyskusją i co może następnym razem zrobić inaczej, sama albo razem z nim. A potem mamy sytuację z kategorii: „Milion razy Ci mówiłam, a Ty nadal swoje, bo pewnie mnie nie kochasz albo Ci nie zależy”.
45:10 Bliskość potrzebuje swobody
Bliskość fizyczna potrzebuje swobody, potrzebuje powietrza. Ta swoboda rośnie, kiedy rozmawiamy o swoich potrzebach i nazywamy je wprost, precyzyjnie, a jednocześnie z szacunkiem do drugiej osoby i jej potrzeb. I oczywiście z szacunkiem do siebie i swoich potrzeb.
Jeśli temat bliskości fizycznej regularnie kończy się w Waszym związku nieporozumieniami, ciszą, pretensjami czy oddalaniem się, serdecznie zapraszam Cię na bezpłatną, 15-minutową rozmowę wstępną online. Opowiesz mi krótko, jak wygląda Wasza sytuacja, a ja powiem Ci, czy praca nad komunikacją, w parze albo indywidualnie, może być w Twoim przypadku pomocna, czy potrzebne będzie wsparcie innego specjalisty, bo i tak może się zdarzyć. Jeśli okaże się, że jestem dobrym adresem, zaplanujemy dalszą pracę. Odpowiem też na wszystkie Twoje pytania o cenę, częstotliwość spotkań i przebieg pracy.
A jeśli czujesz, że treści, o których tutaj opowiadam, mogą się przydać komuś z Twojego otoczenia, komuś Ci bliskiemu, śmiało udostępniaj ten odcinek. Zapraszam też do odsłuchania innych odcinków. Dziękuję bardzo serdecznie za Twoją uwagę i do usłyszenia w kolejnym odcinku podcastu Awantury o Bzdury.
Bliskość u Was regularnie kończy się ciszą albo pretensjami?
Na bezpłatnej, 15-minutowej rozmowie online opowiesz mi krótko o Waszej sytuacji, a ja powiem, czy praca nad komunikacją, w parze albo indywidualnie, może pomóc.
Umów bezpłatną rozmowę